امروز: ۱۳۹۳/۹/۲
www.Bohraan.com
پربیننده ترین ها

جستجو
   

سيستم كاربري
E-mail
کلمه رمز
» كلمه رمز خود را فراموش كرده ايد؟
» عضويت کاربران جديد

آمار بازدیدکنندگان سایت

آب و هوا

11 C°


ارسال به دوستان  نسخه چاپی
مقاله وارده:
 آتشفشان ها و فرآیند های آتش فشانی
ناهید احمدی زاده کارشناس ومدرس امدادونجات














يكي ديگراز بلاياي طبيعي است كه با خسارات بسيار فراوان همراه است.

آتشفشان عبارت از دستگاه وباساختمان زمين شناسي است كه از طريق آن مواد مذاب و گدازي و موادي همراه با قطعات جامد از اعماق به سطح زمين راه يافته و تجمع اين مواددرمحل خروج تشكيل برجستگي هاي بنام آتشفشان مي نمايد.
در سرگذشت زمین ، آتش فشان ها نقش اساسی بر عهده دارند . آب اقیانوس ها ، رودها  ودریاچه ها و بخش بزرگی از هوای که تنفس می کنیم و بخشی از خاک های سطح زمین در نهایت از فوران آتش فشان ها به وجود آمده اند . بدون آتشفشان ها نه پوسته جدید به وجود می آمد ، نه فرورانشی بین دو ورقه تکتونیکی پدیدار می شد ، نه کوه زایی انجام می گرفت ،نه فرسایشی وجود داشت و نه رسوب گذاری .
فعاليت هاي آتشفشاني باعث پديدار شدن سرزمين هاي براي سكونت انسان شده اند  مثلا : ژاپن ، هاوائي ، هاييتي  و ايسلند و... حاصل پديده آتشفشان ها مي باشد .خاك نرم حاصل از خاكستر آتشفشاني ، آب را خوب نگه مي دارد و مواد معدني را به گياهان مي رساند.
هوا و بخشي از آب مورد  نياز محصول فعاليت هاي آتشفشاني است كه در طول زمان توسط گازهايي كه از درون زمين آزاد و به اتمسفر تخليه گرديده به وجود آمده اند .بخشي از اكسيژن و هيدروژن آزاد شده پس از تركيب ،آب  را به وجود مي آورند  و نيتروژن و اكسيژن هم با ساير گاز ها ، اتمسفر را كه ساخت شيميايي آن پايدار ي حيات را امكان پذير كرده پديد آورده اند .
آتشفشان هاي فعال در اكثر قاره ها جز قاره استراليا همواره وجود دارد . حدود 80درصد اتشفشان هاي فعال روي زمين در اطراف اقيانوس آرام منطقه (حلقه آتشين ) قرار گرفته اند .
آگاهي از علم آتشفشان شناسي در بسياري از موارد نظر ي و كاربردي اهميت شايان تو جهي دارد كه از آن جمله :
1-پيشگيري از خطرات انساني و اجتماعي و همچنين  خسارت هاي اقتصادي
2-كسب اطلاع لازم از ساختمان دروني و بيروني زمين .
3-شناخت مسايل وابسته به آتشفشان  ها وسنگ هاي آتشفشاني ، جايگاه سنگ هاي آتشفشاني  و خواستگاه آنها ؛ زيرا بسياري از كاني ها فلزي و غيره فلزي به طور مستقيم و غيره مستغيم  حاصل آتشفشان ها هستند
4- استفاده از انرژي حرارتي (ژئو ترمال ) كه در بسياري از كشور ها مرسوم و از انرژي ارزان تجديدپذير و پاك محسوب مي گردد.
5- استفاده از مواد شيمياي باارزشي كه از گازهاي خروجي آنها حاصل مي شود.

آتشفشان هاازنظرفعالیت به سه دسته تقسیم می شوند:

1) آتشفشان های خاموش: این آتشفشان ها مدت زمانئ طولانی فوران نکرده اند و هرگز دوباره فوران نخواهند کرد.
2) آتشفشان های خفته یا نیمه خاموش: این آتشفشان ها حدود 2000 سال فوران نکرده اند، اما خاموش نیستند،چون در آینده فوران خواهند کرد.
3) آتشفشان های فعال: این آتشفشان ها به تازگی فوران کرده اند و احتمالاً دوباره در آینده فوران خواهند کرد.

مواد خروجی از دهانه ی آتش  فشان ها

موادی که از یک آتش فشان خارج می شوند به سه صورت گاز ، مایع و جامداند .

گازها :
ترکیب شیمیایی گازهای خروجی در همه ی آتش فشان ها یکسان نیست و بسیار متفاوت است حتی گازهای خارج شده در مراحل مختلف یک آتش فشان هم با هم متفاوت اند .به طور کلی قسمت اعظم گازهای آتش فشانی را  بخار آب تشکیل می دهد و پس از آن گازهای دی اکسید کربن ،گازهای گوگردی و گازهای نیتروژن دار اهمیت بیش تری دارند . در درجه ی بعدی می توان  از گازهای کلر دار ، گاز هیدروژن و گاز مونواکسید کربن نام برد .
مواد مایع :
به ماده ی مذابی که از دها نه خارج می شود و به سطح زمین می رسد گدازه گویند . گدازه  ها بسته به نوع سنگی که ذوب می شود و درجه حرارتی که ذوب در آن صورت می گیرد ترکیب شیمیایی متفا وتی دارند.
مواد جامد (تفرا) :
آن دسته از مواد آتش فشانی که به صورت ریز و درشت جامد یا نسبتا جامد و بر اثر فعالیت های انفجاری از دهانه به هوا پرتاب می شوند تفرا نامیده می شوند .اندازه و شکل تفرا ها متفاوت است .
 
مشخصات یک آتش فشان

به طور کلی آتش فشان ها ، شکاف یا سوراخ های در سطح زمین هستند که مواد آتش فشانی از آن ها بیرون می ریزد . اگر مواد آتش فشانی تنها از یک مجرای اصلی بیرو ن بریزند در اطراف مجرای خروج مخروطی به وجود  می آورند . در قله ی  مخروط  عموما حفره ای وجود دارد که به آن دهانه می گویند . قطر دهانه ممکن است از چند متر تا بیش از 1000 متر باشد . دهانه معمولا به وسیله ی مجرایی که دود کش نامیده  می شود به منبع مواد مذاب که به آن آشیانه یا اتاق ماگما می گویند ، متصل است . در آشیانه ماگما ، مواد مذاب به همراه حباب های گاز ، قطعه بلورهای در حال رشد و حتی قطعات سنگی کنده شده از کناره ی آشیانه وجود دارد .
خطرات آتش فشان ها
اثرات اولیه آتش فشان ها مانند جریان گدازه ،ریزش خاکستر ،انفجار کوهها ،عبور ابرهای سوزان ،جریان های عظیم گل و امواج حاصل از آتش فشان های دریایی می توانند زیان های جا نی و مالی زیادی را به همراه بیاورند . خوشبختانه پیشرفت های اخیر در دانش لرزه شناسی و بهبود روش های اندازه گیری حرکات زمین قبل از وقوع آتش فشانی این امکان را به وجود آورده که به جابه جا کردن مردم از منطقه خطر وهمچنین جلوگیری از احداث ساختمان های جدید در نقاط خطرناکوحفر کانال هایی برای هدالیت جریان های احتمالی گدازه و دور کردن آن از نواحی مسکونی خطرات ناشی از فعالیت های آتش فشان ها به حداقل برسد .
گذشته از اثرات اولیه ، اثرات ثانویه ای هم از این قبیل فعالیت ها حاصل می آید که بر آب و هوا و جانداران تاثیر می گذارد . گاهی ،اثر بر آب وهوا ،جنبه جهانی به خود می گیرد . مثلا ،گازهای خروجی در حین یک آتش فشانی و بعد از آن ،ممکن است شامل سولفور دی اکسید (SO2) باشند که به سرعت با بخار آب و اکسیژن موجود در اتمسفر ترکیب می شود و اسید سولفوریک پدید می آورد . قطر ک های کوچک این اسید ممکن است سال ها در اتمسفر باقی بمانند وریزش باران های اسیدی ،یا اسیدی شدن آب ها را باعث شوند .
گازها و خاکسترهای آتش فشانی ،بر نوع آب وهوای جهانی هم تاثیر می گذارند . چنین موادی ،گاهی تا 4 سال بعد از فوران آتش فشان ،همچنان در اتمسفر باقی می مانند . این مواد،قسمتی از نور خورشید را دوباره به فضا منعکس می کنند و از مقدار تشعشاتی که به زمین می رسد ،می کاهند

فعالیت های آتش فشانی در ایران 
 

کشور ما دارای تعدادی آتش فشان است که اغلب در گذشته ای نه چندان دور فعال بوده اند و برخی از آن ها مانند آتش فشان تفتان و دماوند در مرحله خروج گاز هستند .

    در هنگام وقوع آتش فشان :

1-    به ساحل نزديک نشويد و در ساختمان بمانيد .
2-    پناهگاهی پيدا کنيد .
3-    اگر خاکستر زيادی می ريزد ، پناهگاه شما نبايد در ساختمانی با سقف کوتاه باشد .
4-    از زير زمينها يا فضاهای بسته ای که امکان تجمع گازهای خطرناک در آنها وجود دارد بر حذر باشيد .
5-    به زمينی مرتفع برويد .
6-    اگر مجبور شديد در زير باران خاکستر حرکت کنيد پوشش زيادی روی سر و بدن خود داشته باشيد . از پشت يک دستمال نفس بکشيد . سعی کنيد چراغ قوه ای در دست داشته باشيد و به سرعت دور شويد

منابع :
سایت اینترنتی مرکزملی داده های زمین
جزوات وبولتن های سازمان امدادونجات
 
 .
تاريخ: ۱۳۹۰/۹/۲۶

نظر کاربران
بدنبود
نوشته شده توسط در تاریخ ۱۳۹۳/۸/۲۲

عالی
نوشته شده توسط پگاه در تاریخ ۱۳۹۲/۹/۲۹

good
نوشته شده توسط گاليله در تاریخ ۱۳۹۲/۸/۱۴

نيمه فعال
نوشته شده توسط در تاریخ ۱۳۹۱/۸/۲۰

تفتان
نوشته شده توسط در تاریخ ۱۳۹۱/۸/۲۰

besiyaaaaaar khob va jamee bod
نوشته شده توسط milad در تاریخ ۱۳۹۱/۲/۲۵
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما: